Uitstelgedrag: vergeef het jezelf!
Ik had het me zo voorgenomen. Dit keer ging ik ruim op tijd beginnen met het maken van de offerte. En toch zit ik weer tot laat in de nacht te typen om de deadline te halen. Onderwijl mezelf verwijtend dat ik geen discipline heb, mezelf verwaarloos door slaapgebrek en morgen tijdens de training wel niet scherp zal zijn. Zelfkastijding heet dat.
In het onderzoek “I forgive myself, now I can study” van o.a. Michael J.A. Wohl, wordt het verband onderzocht tussen zelfvergeving voor een specifiek geval van uitstel en uitstel van dezelfde taak in de toekomst. Het onderzoek is verricht onder studenten gedurende twee tentamen periodes.
Uitstelgedrag kan worden gedefinieerd als de vrijwillige, onnodige vertraging van een voorgenomen prestatie voorbij het moment waarop de kans het grootst was om de gewenste prestaties te halen.
De onderzoekers zien uitstelgedrag als een vorm van mislukte zelfregulering. Daarbij benadrukken zij twee punten. Ten eerste kan uitstelgedrag als schadelijk worden beschouwd. Het kan resulteren in slechte prestaties, negatieve emoties als schaamte en schuldgevoel, zelfs tot depressie en negatieve gezondheidseffecten. Ten tweede is uitstellen een vorm van vermijding. Er zijn bewuste strategieën om niet aan een taak te beginnen, maar vaak zijn deze strategieën onbewust. Bang om te falen, negatieve ervaringen uit het verleden etc. De onderzoekers noemen dit vermijdingsmotivatie (avoidance motivation).
Zelfvergeving wordt gedefinieerd als een verandering in de motivatie, waarbij de motivatie om het uitgestelde uit de weg te gaan en jezelf te straffen afneemt, terwijl de motivatie om aardig te zijn voor jezelf te zijn en het uitgestelde op te pakken wordt verhoogt. Zelfvergeving gaat in wezen gaat om vervanging van een vermijdingsmotivatie door een benaderingsmotivatie (approach motivation).
In gewoon Nederlands, als je voor jezelf een deadline hebt gesteld voor een bepaalde prestatie en je hebt deze niet gehaald (omdat je zo goed bent in uitstellen), dan is het vruchtbaarder om het jezelf te vergeven in plaats van je schuldig te gaan voelen. De kans is dan groter dat je de volgende keer (bij een soortgelijke taak) wel aan de slag gaat.
Maar hoe doe je dat, jezelf vergeven? Ten eerste zal je het begaan van de uitstel-zonde moeten erkennen en hier de verantwoordelijkheid voor nemen. Dat gaat gepaard met gevoelens van schuld en spijt. Ten slotte zal je deze gevoelens moeten overwinnen (je zelf vergeven), en daarmee ervaren dat dat een meer motiverende werking heeft. Van zelfstijding naar zelfacceptatie.
Het onderzoek heeft betrekking op repeterende taken (tentamens) voor een specifieke groep (studenten). Het lijkt me geen kwaad om de conclusies uit dit onderzoek breder te trekken. Voor alle uitstellers onder ons: als je weer eens niet aan een voornemen toe bent gekomen, geef dat ruiterlijk toe, wees niet boos op jezelf en bedenk dat er zich weer een mogelijkheid zal voordoen waarbij je het voornemen wel realiseert.
Gelezen: How self-forgiveness for procrastinating can reduce future procrastination. Michael J.A. Wohl *, Timothy A. Pychyl, Shannon H. Bennett.
Hier te downloaden
